آزمایش چربی خون از چه سنی اهمیت دارد

آزمایش چربی خون از چه سنی اهمیت دارد؟ سلامت قلب و عروق از دوران کودکی تا بزرگسالی تحت تاثیر سطح چربی‌های خون قرار دارد و بررسی منظم آن، نقش کلیدی در پیشگیری از بیماری‌های قلبی دارد. شروع تست چربی خون از سنین پایین، امکان شناسایی زودهنگام اختلالات چربی را فراهم می‌کند و به پزشکان کمک می‌کند تا راهکارهای مناسبی برای حفظ سلامتی فرد پیشنهاد دهند. بنابراین، دانستن زمان مناسب انجام این آزمایش، گامی مهم در حفاظت از سلامت بلندمدت افراد است پس با ما همراه باشید تا با بهترین سن آزمایش چربی خون آشنا شوید.

از چه سنی باید چربی خون را آزمایش کنید؟

آزمایش چربی خون و سن انجام آن به طور کلی، عموم افراد جامعه باید از سن ۲۰ سالگی نسبت به آزمایش چربی خون خود اقدام کنند. چنانچه سطح چربی خون شما طبیعی است، هر پنج سال یک بار (از سن ۲۰ سالگی به بعد) و در صورت بالا بودن چربی خون، باید هر دو تا شش ماه، یک بار چربی خون خود را آزمایش کنید. به منظور حذف اثر چربی موجود در غذا، ضروری است آزمایش چربی خون پس از ۱۲ تا ۱۴ ساعت ناشتا بودن انجام شود. این کار دقت آزمایش را افزایش می‌دهد.

عوامل موثر بر تعیین زمان انجام آزمایش چربی خون

عوامل موثر بر تعیین سن انجام آزمایش چربی خون به چند نکته مهم بستگی دارد که باید در نظر گرفته شوند. این عوامل به پزشک کمک می‌کند زمان مناسب برای انجام آزمایش را مشخص کند تا نتایج دقیق و مفیدی به دست آید. از جمله این عوامل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سن فرد: با افزایش سن، احتمال تغییرات در سطح چربی خون بیشتر می‌شود و آزمایش در دوره‌های مشخص‌تر توصیه می‌شود.
• سابقه خانوادگی: اگر خانواده فرد سابقه بیماری‌های قلبی یا چربی خون بالا دارند، ممکن است آزمایش‌ها زودتر آغاز شوند.
• شرایط سلامت فعلی: بیماری‌های زمینه‌ای مثل دیابت یا فشار خون بالا می‌توانند زمان انجام آزمایش را تحت تاثیر قرار دهند.
• عادات غذایی و سبک زندگی: تغذیه ناسالم و فعالیت بدنی کم ممکن است نیاز به آزمایش‌های منظم‌تر را افزایش دهد.
• داروهای مصرفی: برخی داروها ممکن است بر سطح چربی خون تاثیر بگذارند و زمان آزمایش را تغییر دهند.

شناخت این عوامل کمک می‌کند تا آزمایش چربی خون در زمان مناسب انجام شده و اطلاعات دقیق‌تری درباره وضعیت سلامت فرد به دست آید.

بیشتر بخوانید: آزمایش ادرار

تفاوت آزمایش چربی خون در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان

تفاوت آزمایش چربی خون در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان در نوع تفسیر و محدوده‌های نرمال نتایج آن است. هر گروه سنی به دلیل شرایط بدنی و تغییرات هورمونی خاص خود، نیاز به معیارهای متفاوتی برای ارزیابی چربی خون دارد که به صورت زیر است:

• در کودکان، میزان چربی خون پایین‌تر است و مقادیر نرمال برای LDL، HDL و تری‌گلیسیرید کمتر از بزرگسالان در نظر گرفته می‌شود. پزشکان بیشتر به دنبال نشانه‌های اولیه مشکلات متابولیک یا ژنتیکی می‌گردند.

بیشتر بخوانید: آزمایش قند خون

• در نوجوانان، به دلیل شروع تغییرات هورمونی و رشد سریع، سطح چربی ممکن است تغییر کند. محدوده نرمال کمی بالاتر است و توجه به عادات غذایی و سبک زندگی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
• در بزرگسالان، معیارهای چربی خون بر اساس استانداردهای کلی تعیین می‌شود و تمرکز بیشتری روی پیشگیری از بیماری‌های قلبی-عروقی است. مقادیر بالاتر LDL و تری‌گلیسیرید نگران‌کننده‌تر بوده و نیاز به پیگیری دقیق دارد.

به این ترتیب، جواب سوال آزمایش چربی خون از چه سنی اهمیت دارد برطرف می‌شود، آزمایش چربی خون در هر گروه سنی براساس شرایط بدن و نیازهای آن‌ها تفسیر می‌شود تا بهترین تصمیم برای مراقبت‌های سلامت گرفته شود.

افزایش چربی خون چه خطراتی دارد؟

افزایش چربی خون با تجمع در دیواره رگ‌ها، تنگی آنها را به دنبال دارد و به همین دلیل باعث افزایش خطر ابتلا به سکته مغزی، درد قفسه سینه و گرفتگی عروق می‌شود. درمان به موقع و مناسب افزایش چربی خون، نه تنها قادر است از تنگی عروق قلبی جلوگیری کند، بلکه می‌تواند از پیشرفت آن نیز جلوگیری کرده و حتی باعث بهبود آن شود. در نهایت انجام این تست در سنین پایین که بهترین سن آزمایش چربی خون است تعیین کننده سلامت شما خواهد بود.

۲۴ نکته برای مراقبت از چربی خون

– هوشیار باشید که افراد لاغر هم به کلسترول بالا دچار می‌شوند.
– خطر ابتلا به بیماری قلب و عروق و بروز حمله قلبی را می‌توان با ایجاد تغییرات غذایی که موجب کاهش چربی خون می‌شود، کاهش داد.
– باید به دقت غذاهای روزانه خود را بررسی کنید. این کار را حتی زمانی که غذاهای بیرون از منزل را مصرف می‌کنید نیز انجام دهید.
– انتخاب غذاهای کم چربی به معنی خوردن تنها نان و آب نیست. شما می‌توانید غذاهای متنوع و لذت‌بخشی میل کنید.
اعمال تغییرات زیر در رژیم غذایی، می‌تواند به کاهش مقدار چربی خون کمک کند:
– به جای سرخ کردن مواد غذایی، آنها را آب‌پز، بخارپز و یا کباب کنید.
– به جای پنیر و شیر چرب، از انواع کم چرب استفاده کنید.
– مصرف شیرینی، کلوچه، کیک و فراورده‌های لبنی پرچرب (شیر، پنیر و کره)، روغن نارگیل، روغن خرما، بیسکوییت، چیپس، پفک، سوسیس، همبرگر، کالباس، بستنی، پیتزا، زرده تخم‌مرغ، جگر سیاه، مغز، سیرابی و قلوه، میگو، خرچنگ و صدف را محدود کنید.
– از قسمت‌های کم چرب گوشت استفاده کنید و تمام چربی‌های قابل مشاهده را جدا کنید. از مرغ و ماهی بیشتر از گوشت قرمز استفاده کنید.
– در رژیم غذایی خود از سیر استفاده کنید. سیر خام یا کمی پخته شده، به میزان یک تا دو حبه در روز تاثیر مناسبی دارد. مصرف سیر همچنین می‌تواند علاوه بر چربی، میزان فشار خون را نیز کاهش دهد.
– مصرف سبزیجات مانند (کاهو و هویج) و میوه‌ها مانند سیب، زرد‌آلو، گلابی، پرتقال، لیمو، گریپ فروت و توت‌فرنگی را افزایش دهید.
– به طور کلی تمام مواد غذایی گیاهی مانند سبزیجات، حبوبات وغلات فاقد کلسترول‌اند، اما در بین آنها موادی مانند جو، کدو، شوید و سیر اثر ضد کلسترول بسیار قوی‌تری را بروز می‌دهند. سویا نیز باعث کاهش کلسترول خون می‌شود.
– مصرف نان و غلات سبوس‌دار، حبوبات و انواع لوبیا، عدس، لپه و … را افزایش دهید.
– دانه کتان (بزرک) مصرف کنید چرا که پوسته سفت و غیر قابل هضمی دارد. بهتر است در آب خیسانده شود. مقدار مصرف آن ۲.۵ قاشق چای‌خوری و سه مرتبه در روز است. برخی از متخصصان تغذیه نیز تا ۴ قاشق غذاخوری در روز را توصیه می‌کنند.
– مصرف آجیل‌ها و مغزهای برشته نشده و فاقد نمک به ویژه بادام و گردو را افزایش دهید.
– روزانه دو عدد سیب یا پرتقال، چند عدد توت‌ فرنگی بویژه پس از غذا میل کنید که باعث کاهش جذب کلسترول مصرف شده با غذا می‌شود.

بیشتر بخوانید: هماتولوژی

– حتما در کنار غذا، سبزی خوردن و یا سالاد تهیه شده با هویچ زیاد و روغن زیتون (یک قاشق غذاخوری) را میل کنید.
– مصرف تخم‌مرغ را به هفته‌ای سه عدد کاهش دهید.
– میگو، دل، جگر، قلوه، کله پاچه و مغز مصرف نکنید.
– مصرف خامه و کره ممنوع است. علاوه بر آن از روغن‌های حیوانی و روغن‌های جامد پرهیز کنید و از روغن‌های زیتون، آفتاب‌گردان، سویا و بادام‌زمینی استفاده کنید.
– مبتلایان به کلسترول خون بالا و بیماران قلبی نباید روغن نارگیل و روغن پالم (نخل) مصرف کنند.
البته باید تاکید کرد هر چند برخی موارد ذکر شده سطح چربی خون را بالا می‌برند اما این موضوع به معنی مصرف نکردن مطلق آنها نیست. به عنوان مثال برای مصرف شیر، پنیر و ماست نوع کم چرب و یا بدون چربی آن را خریداری کنید و یا مصرف تخم‌مرغ، بستنی و پنیر را به دو مرتبه در هفته کاهش دهید.
از طرف دیگر یک رژیم غذایی مناسب می‌تواند نقش مهمی در کاهش بیماری قلبی داشته باشد موارد دیگری نیز وجود دارند که باید آنها را رعایت کرد. پس برای اینکه قلبی سالم داشته باشید:
– از استرس‌های خود بکاهید.
– سیگار را ترک کنید. اگر سیگار می‌کشید و کلسترول خونتان بالاست، احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی – عروقی در شما زیاد است.
– وزن‌تان را در محدوده مطلوب و ایده‌آل نگه دارید. در صورت وجود اضافه وزن، طبق نظر پزشک برای کاستن از وزن خود کوشش کنید.
– به طور مرتب ورزش کنید. ورزش باعث کاهش وزن و تقویت قلب می‌شود. در مورد نوع ورزش با پزشک خود مشورت کنید.

نتیجه گیری

آزمایش چربی خون از سنین کودکی اهمیت پیدا می‌کند، زیرا کنترل به موقع میزان چربی‌ها در خون می‌تواند از بروز بیماری‌های قلبی و عروقی در آینده پیشگیری کند. این آزمایش به ویژه زمانی حیاتی است که در خانواده سابقه مشکلات چربی یا بیماری‌های مرتبط وجود دارد. شروع زودهنگام این بررسی‌ها کمک می‌کند تا با تغییر سبک زندگی و تغذیه، سلامت بدن حفظ شود و خطر بیماری‌ها کاهش یابد. بنابراین، انجام آزمایش چربی خون از همان سنین اولیه، در حفظ سلامت بسیار مهم است.

سوالات متداول