آزمایش تیروئید برای بررسی عملکرد این غده کوچک اما بسیار مهم بدن انجام میشود و هرگونه بیدقتی قبل از انجام آن میتواند نتیجه را بههم بزند. نکات مهم قبل از آزمایش تیروئید مسائلی هستند که توجه به آنها باعث میشود نتیجه از نظر پزشک قابل اعتماد باشد. بسیاری از افراد نمیدانند که چه چیزهایی میتواند سطح هورمونهای تیروئید را دچار تغییر کند و همین ناآگاهی باعث میشود نتیجه آزمایش چند بار تکرار شود. در این مطلب همه نکاتی که باید بدانید را با توضیحاتی کامل و قابلفهم ارائه مینمایم تا با خیال راحت برای آزمایش آماده شوید.
قبل از آزمایش تیروئید چه نکاتی را باید رعایت کنم؟
رعایت برخی موارد ساده قبل از آزمایش تیروئید باعث میشود مقدار هورمونهای TSH، T3، T4 و سایر تستها به صورت دقیقتر سنجیده شوند. هرچند خود آزمایش سخت نیست، اما آمادهسازی درست آن اهمیت زیادی دارد. مواردی مانند تغذیه، شرایط جسمی، داروها و حتی میزان خستگی میتوانند نتیجه را دچار نوسان کنند. بنابراین بهتر است قبل از اقدام برای آزمایش، چند نکته مهم را بدانید و طبق آنها عمل کنید.
برای دریافت نوبت و مشاوره از آزمایشگاه جهان کودک بر روی دکمههای زیر کلیک کنید. این مرکز با دستگاه های مدرن و تکنولوژی پیشرفته آماده انجام کلیه تست های بالینی و آسیب شناسی می باشد و آزمایشات توسط تکنسین های با تجربه و با دستگاههای تمام اتوماتیک انجام میشود که در آن خطای انسانی به حداقل میرسد.
آیا قبل از آزمایش تیروئید باید ناشتا باشم؟
شرایط ناشتایی برای این آزمایش به شکل ثابت تعیین نمیشود اما بهتر است فرد چند ساعت قبل از آزمایش چیزی نخورد تا احتمال تغییر سطح هورمونها کم شود. خوردن غذاهای سنگین، چرب یا شیرین کمی قبل از آزمایش میتواند در برخی افراد باعث بالا یا پایین شدن موقتی هورمونها شود. به همین دلیل برخی پزشکان توصیه میکنند حداقل ۳ تا ۵ ساعت ناشتا باشید.
خوردن آب مشکلی ایجاد نمیکند اما نوشیدنیهای شیرین یا چای و قهوه ممکن است روی نتیجه اثر بگذارند. اگر مجبور هستید صبح زود آزمایش دهید و دارو مصرف میکنید، بهتر است ابتدا نظر پزشک خود را بپرسید تا مطمئن شوید داروی شما باید قبل یا بعد از نمونهگیری مصرف شود. بهتر است مقاله ناشتا بودن قبل از آزمایشها را مطالعه نمایید.
مصرف چه داروهایی میتواند نتیجه آزمایش تیروئید را تغییر دهد؟
بعضی داروها سطح هورمونهای تیروئید را بالا یا پایین میآورند و این موضوع باعث برداشت اشتباه از وضعیت واقعی فرد میشود. آگاهی از این داروها، کمک میکند نتیجه آزمایش قابل اعتمادتر باشد. پس از توضیح کلی، موارد زیر را میتوان نام برد:
- داروهای هورمونی تیروئید مانند لووتیروکسین: مصرف آنها قبل از آزمایش ممکن است سطح هورمونها را به صورت مصنوعی بالا نشان دهد.
- داروهای استروئیدی: این داروها روی هورمون TSH تاثیر میگذارند و ممکن است مقدار آن را کاهش دهند.
- داروهای تنظیمکننده ضربان قلب مثل آمیودارون: این دارو روی مقدار T3 و T4 تاثیر طولانیمدت دارد.
- داروهای ضدبارداری یا حاوی استروژن: این داروها سطح برخی پروتئینهای خون را تغییر میدهند و روی نتیجه اثر میگذارند.
در صورت مصرف هر دارویی، حتما آن را با پزشک مطرح کنید تا زمان مناسب انجام آزمایش مشخص شود.
لوکیشن آزمایشگاه جهان کودک را از نقشه زیر ببینید.
بیشتر بخوانید: آزمایش HIV
آیا مصرف مکمل ید یا ویتامینها قبل از آزمایش تیروئید مجاز است؟
مصرف ید میتواند مقدار هورمونهای تیروئید را تغییر دهد، زیرا تیروئید برای ساخت هورمونهای خود از ید استفاده میکند. اگر چند روز قبل از آزمایش مکملهای ید، جلبک دریایی یا قطرههای حاوی ید مصرف کرده باشید، احتمال تغییر نتیجه وجود دارد و ممکن است پزشک به اشتباه فکر کند مشکل در فعالیت تیروئید وجود دارد. مکملهای چندویتامین، ویتامین D یا B مشکلی ایجاد نمیکنند اما بهتر است یک تا دو روز قبل از آزمایش از مصرف مکملهای یدی خودداری کنید تا نتیجه دقیقتر باشد.
آیا استرس یا کمخوابی روی نتیجه آزمایش تیروئید تاثیر میگذارد؟
کمخوابی و استرس شدید میتوانند سطح برخی هورمونهای بدن را تغییر دهند و این تغییرات روی تیروئید نیز اثر میگذارند. خواب قبل از آزمایش تیروئید بسیار همیت دارد. بدن در زمان استرس، هورمونهایی ترشح میکند که باعث نوسان هورمون TSH میشود. همچنین کمخوابی طولانیمدت میتواند باعث تغییرات غیرعادی در این هورمون شود. اگر شب قبل از آزمایش بیخوابی داشتهاید، بهتر است آزمایش را به روزی دیگر موکول کنید تا نتیجه اشتباه نشود. یک خواب خوب و آرام باعث میشود سطح هورمونها در حالت طبیعی قرار گیرد.
چه مدت قبل از آزمایش باید از انجام فعالیتهای سنگین خودداری کرد؟
فعالیت سنگین مانند ورزش شدید، بدنسازی یا کارهای طاقتفرسا مقدار زیادی انرژی مصرف میکند و ممکن است سطح هورمونهای بدن را دچار نوسان کند. تغییرات ناشی از ورزش شدید چند ساعت باقی میماند و ممکن است نتیجه آزمایش تیروئید را تحت تاثیر قرار دهد. بهتر است حداقل ۲۴ ساعت قبل از آزمایش از ورزشهای سنگین و فعالیت طاقتفرسا دوری کنید. راه رفتن معمولی یا فعالیت سبک مشکلی ایجاد نمیکند.
پیش از انجام آزمایش تیروئید چه مواردی را باید با پزشک در میان بگذارم؟
اطلاع دادن برخی اطلاعات به پزشک باعث میشود او بتواند نتیجه آزمایش را درست تفسیر کند. شرایط بدنی، داروهای مصرفی، بیماریهای زمینهای و وضعیت هورمونی در زنان از مواردی هستند که بهتر است قبل از آزمایش بهطور کامل مطرح شوند.
آیا داشتن بیماریهای زمینهای روی نتیجه آزمایش تیروئید اثر دارد؟
وجود بعضی بیماریها باعث نوسان هورمونهای تیروئید میشود. این بیماریها ممکن است باعث شوند مقدار هورمونها در آزمایش اشتباه برداشت شود. برای مثال افراد دارای مشکلات کبدی یا کلیوی ممکن است با تغییراتی در سطح هورمونهای تیروئید مواجه شوند. همچنین بیماریهایی مانند دیابت، مشکلات قلبی یا بیماریهای خودایمنی ممکن است هورمونهای تیروئید را دچار نوسان کنند، بنابراین پزشک باید از وضعیت کامل فرد اطلاع داشته باشد تا نتیجه را دقیقتر بررسی کند.
آیا زمانبندی انجام آزمایش تیروئید در دقت نتیجه اهمیت دارد؟
هورمونهای تیروئید مقدار ثابتی ندارند و در طول روز کمی بالا و پایین میشوند. مقدار TSH در ساعات اولیه صبح بالاتر است و در طول روز کاهش پیدا میکند. به همین دلیل توصیه میشود آزمایش در صبح انجام شود تا با استانداردهای معمول آزمایشگاهی هماهنگ باشد. اگر چند بار نیاز به آزمایش دارید، بهتر است هر بار در ساعت مشابه انجام شود تا نتیجه قابل مقایسه باشد.
آیا زنان باردار باید نکات خاصی را قبل از آزمایش تیروئید رعایت کنند؟
تیروئید در دوران بارداری اهمیت زیادی دارد و کوچکترین نوسان آن باید بررسی شود. زنان باردار به دلیل تغییرات هورمونی، مقدار TSH متفاوتی نسبت به سایر افراد دارند و پزشک باید از این مسئله اطلاع داشته باشد.
مصرف مکملهای بارداری، آهن و ید نیز باید با پزشک مطرح شود چون این مکملها در برخی افراد مقدار هورمونها را تغییر میدهند. اگر داروی تیروئید مصرف میشود، زمان مصرف آن نسبت به آزمایش باید دقیق مشخص شود.
برای دریافت مشاوره لطفا فرم زیر را تکمیل نمایید.
چه آمادگیهایی میتواند دقت نتیجه آزمایش تیروئید را افزایش دهد؟
برخی اقدامهای ساده پیش از انجام آزمایش باعث میشود نتیجه نزدیکتر به وضعیت واقعی بدن باشد. رعایت این نکات مخصوصا برای افرادی که مشکوک به کمکاری یا پرکاری هستند بسیار مهم است.
آیا باید قبل از آزمایش تیروئید مصرف هورمونهای تیروئیدی را قطع کنم؟
قطع دارو بدون اجازه پزشک کار درستی نیست، چون بدن به هورمونهای تیروئید وابسته است. توصیه میشود اگر لووتیروکسین مصرف میکنید، آن را بعد از آزمایش بخورید تا مقدار هورمون T4 مصنوعی در خون هنگام نمونهگیری بالا نرود. اگر پزشک مقدار دارو را تغییر داده است، باید درباره زمان دقیق انجام آزمایش جدید با او مشورت کنید.
آیا مصرف قهوه یا نوشیدنیهای انرژیزا قبل از آزمایش تیروئید توصیه میشود؟
قهوه باعث تحریک بدن و افزایش ترشح برخی هورمونها میشود. همچنین خوردن آن همراه داروی تیروئید باعث کاهش جذب دارو میشود. به همین دلیل بهتر است قبل از آزمایش قهوه نوشیده نشود. نوشیدنیهای انرژیزا هم مقدار زیادی مواد محرک دارند که روی سیستم هورمونی اثر میگذارند و بهتر است از ۱۲ ساعت قبل از آنها استفاده نکنید.
بیشتر بخواید: آزمایش گلوکز ادرار
آیا باید قبل از آزمایش تیروئید از خوردن غذاهای حاوی ید خودداری کنم؟
مصرف غذاهای یدی مانند ماهی، جلبک دریایی یا نمک یددار در حالت عادی باعث مشکل نمیشود اما استفاده زیاد و پیدرپی از آنها ممکن است مقدار هورمونهای تیروئید را تغییر دهد. اگر به صورت منظم غذاهای دریایی یا مکمل ید مصرف میکنید، بهتر است چند روز قبل از آزمایش این غذاها را کمتر مصرف کنید.
چند ساعت قبل از آزمایش تیروئید باید بیدار باشیم؟
بهتر است چند ساعت قبل از آزمایش بیدار باشید تا بدن از حالت خوابآلودگی خارج شود و هورمونها در سطح طبیعی خود قرار بگیرند. توصیه میشود حداقل ۲ تا ۳ ساعت قبل از نمونهگیری بیدار باشید تا مقدار TSH در محدوده پایدار قرار گیرد. بیدار شدن درست قبل از آزمایش ممکن است مقدار این هورمون را کمی بالاتر یا پایینتر نشان دهد.
خوردن آب قبل از آزمایش تیروئید جایز است؟
نوشیدن آب قبل از آزمایش تیروئید مشکلی ایجاد نمیکند و حتی میتواند باعث راحتتر شدن نمونهگیری شود. آب هیچ تاثیری روی مقدار TSH، T3 یا T4 ندارد و برخلاف نوشیدنیهایی مثل قهوه یا نوشیدنیهای شیرین، هورمونها را دچار نوسان نمیکند. بنابراین اگر احساس تشنگی دارید یا میخواهید رگها بهتر دیده شوند، نوشیدن آب کاملاً مجاز است.
برای دیدن ویدیوهای بیشتر بر روی لینکهای زیر را کلیک کنید.
شب قبل از آزمایش تیروئید چی نخوریم؟
شب قبل از آزمایش بهتر است از خوردن غذاهای خیلی سنگین، چرب یا پرنمک خودداری کنید تا هورمونهای بدن دچار نوسان نشوند. خوراکیهای حاوی ید زیاد مانند برخی غذاهای دریایی، جلبک یا مکملهای یدی نیز بهتر است مصرف نشوند، چون میتوانند مقدار هورمونهای تیروئید را تغییر دهند. یک شام سبک و زودهنگام کمک میکند بدن در حالت طبیعی قرار بگیرد و نتیجه آزمایش دقیقتر باشد.
بیشتر بخوانید: آزمایش گروه خونی
جدول خلاصه نکات مهم قبل از آزمایش تیروئید
| مورد | توضیح |
|---|---|
| ناشتایی | ۳ تا ۵ ساعت بهتر است، آب مجاز است |
| داروها | برخی داروها مانند لووتیروکسین، استروئیدها و داروهای قلبی نتیجه را تغییر میدهند |
| مکملها | مکملهای ید و جلبک دریایی بهتر است چند روز قبل مصرف نشوند |
| استرس و کمخوابی | استرس و بیخوابی میتوانند مقدار TSH را تغییر دهند |
| فعالیت سنگین | بهتر است ۲۴ ساعت قبل از آزمایش انجام نشود |
| زمان آزمایش | صبح مناسبتر است |
| بارداری | نیازمند اطلاع پزشک و تنظیم دقیق زمان مصرف دارو است |
نتیجهگیری
آزمایش تیروئید در ظاهر یک آزمایش ساده است، اما دقت آن به چند نکته مهم وابسته است. رعایت فاصله زمانی مناسب از غذا، پرهیز از مکملهای یدی، دوری از فعالیت سنگین و مدیریت استرس از جمله مواردی است که نتیجه را واقعیتر میکند. همچنین داروهای مصرفی، بارداری و بیماریهای زمینهای باید با پزشک در میان گذاشته شود تا نتیجه آزمایش بهدرستی تفسیر شود. رعایت این نکات ساده باعث میشود پزشک بتواند وضعیت تیروئید را دقیقتر تشخیص دهد و درمان لازم را تنظیم کند.
سوالات متداول
ناشتایی کامل الزامی نیست اما بهتر است چند ساعت قبل از آزمایش چیزی نخورید تا نتیجه دقیقتر شود.
بهتر است برای اطمینان بیشتر صبحانه را به بعد از آزمایش موکول کنید.
خیر، فقط بهتر است دارو پس از آزمایش مصرف شود مگر اینکه پزشک دستور دیگری بدهد.
بله، قهوه و نوشیدنیهای محرک بهتر است مصرف نشوند.
بله، استرس و کمخوابی میتوانند مقدار TSH را نوسان دهند.
